31 października 2014 roku
poczta
zaloguj się
 
Nefrologia - Medycyna Praktyczna: Lekarze pacjentom
medycyna praktyczna dla pacjentów

eGFR normy

30.04.2012

Pytanie nadesłane do redakcji

eGFR normy. Co się dzieje, kiedy wartość GFR jest za duża, np. 200?

Odpowiedziała

dr hab. med. Teresa Nieszporek
Katedra i Klinika Nefrologii, Endokrynologii i Chorób Przemiany Materii
Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Przesączanie kłębuszkowe (glomerular filtration rate - GFR) jest najważniejszym wskaźnikiem czynności wydalniczej nerek. Na całkowitą wartość przesączania kłębuszkowego składa się suma przesączeń we wszystkich kłębuszkach nerkowych, czyli nefronach. W każdej nerce znajduje się 0,6-1,2 mln nefronów.

Przesączanie kłębuszkowe można zmierzyć, określając klirens inuliny lub klirens kreatyniny. Klirens inuliny określa się zwykle do celów naukowych za pomocą mało dostępnych i drogich metod izotopowych. Łatwiejszy do oznaczenia jest pomiar GFR za pomocą klirensu kreatyniny. W tym celu należy oznaczyć stężenie kreatyniny w surowicy oraz wydalanie kreatyniny w dobowym moczu, co również stwarza pewne trudności. W praktyce wartość przesączania kłębuszkowego wylicza się (jest to wówczas eGFR - estimated GFR), posługując się stężeniem kreatyniny w surowicy i odpowiednimi wzorami. I tak, do wyliczenia eGFR według wzoru Cockrofta i Gaulta potrzebna jest wartość stężenia kreatyniny w surowicy, a także wiek, płeć i masa ciała osoby badanej. Im większe stężenie kreatyniny i starszy wiek badanego, tym mniejsza wartość eGFR; natomiast im większa masa ciała, tym większe eGFR.

REKLAMA

Obecnie znacznie częściej do obliczania eGFR stosuje się wzór MDRD, zgodnie z którym wartość tę oblicza się na podstawie stężenia kreatyniny w surowicy, wieku, płci i rasy badanego. U osób zdrowych wartości eGFR są uzależnione od płci, wieku i powierzchni ciała - powinny być większe od 90 ml/min/1,73 m2 (120 ml/min/1,73 m2 u kobiet i 130 ml/min/1,73 m2 u mężczyzn).

Duża wartość eGFR nie zawsze wskazuje na faktyczne zwiększenie przesączania kłębuszkowego. Na przykład u młodych osób z dużą masą ciała uwarunkowaną m.in. obrzękami wartości mogą być fałszywie zawyżone, jeśli do wyliczenia eGFR stosuje się wzór Cockrofta i Gaulta . U takich osób wartość GFR oznaczona metodą bezpośrednią (np. przy użyciu klirensu inuliny) jest najczęściej niższa.

W niektórych stanach klinicznych dochodzi jednak do zwiększenia przesączania kłębuszkowego. Z taką sytuacją mamy do czynienia w cukrzycy, zwłaszcza cukrzycy młodzieńczej, w okresie przed rozpoczęciem leczenia insuliną. Na skutek znacznie zwiększonego stężenia glukozy w surowicy oraz innych zaburzeń metabolicznych następuje zwiększenie objętości nerek (zarówno kłębuszków, jak i cewek nerkowych) i zwiększenie przesączania kłębuszkowego nawet o 40% w porównaniu z osobami zdrowymi. U chorych z lepiej wyrównaną cukrzycą przesączanie kłębuszkowe również ulega zwiększeniu, jednak tylko o 15-20%.

Przerost kłębuszków nerkowych z towarzyszącą hiperfiltracją i wzrostem eGFR to zjawiska niekorzystne, które w ciągu dłuższego czasu przyczyniają się do uszkodzenia nerek z towarzyszącym białkomoczem oraz rozwoju nadciśnienia tętniczego i w konsekwencji prowadzą, zwłaszcza u osób predysponowanych genetycznie, do cukrzycowej choroby nerek. W przebiegu tej choroby z upływem czasu dochodzi do szkliwienia kłębuszków, włóknienia tkanki śródmiąższowej i rozwoju niewydolności nerek. Podobne zjawisko przerostu kłębuszków nerkowych z hiperfiltracją i zwiększeniem przesączania kłębuszkowego występuje u osób otyłych i może w dłuższym czasie prowadzić do uszkodzenia nerek.

Piśmiennictwo:

Czekalski S.: Cukrzycowa choroba nerek. W: Myśliwiec M.: Nefrologia. Wielka Interna Antczak, Myśliwiec, Pruszczyk. Medical Tribune Polska 2010: 180-197.
Wańkowicz Z.: Badania laboratoryjne w chorobach nerek W: Myśliwiec M.: Choroby nerek. PZWL, Warszawa 2008: 85-97

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 
REKLAMA

Aktualności

Lekarze odpowiadają na pytania

Zobacz, gdzie się leczyć

Lekarz specjalista
Nefrolog, urolog
Szukaj
Szpitale, przychodnie, gabinety
Nefrologia, urologia
Szukaj

Zadaj pytanie ekspertowi:

Lekarze komentują